ميلى
حؤکومتين
ايصلاحاتيندان
(١): آنا
دیلینده
تحصیل
عليرضا
ميانالى
حیات
صحنه سینده
یارانمیش
اولایلاری
باش وئردی یی
تاریخی شرایط
داخیلینده قیمتلندیریرلر.
25-1324- جی ایللرده
آذربایجاندا
باش وئرمیش
ملی آزادلیق و
دئموکراتیک
حرکاتی او زامان
کی، تاریخی
شرایط نقطه-
نظریندن
تحلیل ائدن
ده،
آیدینلیقلا
گؤرونور
کی،همین حرکات
ملتیمیزین
مبارزه
تاریخینین
پارلاق صحیفه
سی دیر.1324- جی
ایلده آلمان
فاشیزمی نین
مغلوب
اولماسی و
ایراندا
دیکتاتورانین
ضعیفله مه سی
نتیجه سینده
ملی-آزادلیق و
دئموکراتیا
اوغروندا
مبارزه
سرعتلنمه یه
باشلامیشدیر.
آذربایجان،
شرقله غربین
کئچید نقطه سی
اولدوغوندان
باشقا اؤلکه
لره نسبتده
سرعتلی
انکشاف یولونا
قدم قویموشدی
. بئله بیر
دورومدا چوخ طبیعی
اولاراق ملی-
آزاد لیق و
دئموکراتیا
طلبلری گونده
مه چیخمیشدی.
فعله لر مترقی
ایش قانونی،
کندلیلر
اوزون
ایللردن بری
ال ده
یمه میش
قالان
توروپاق
اصلاحاتی
اوغروندا
مبارزه ده
موفقّیت
الده
ائتمه یه
باشلامیشدیلار.
الده
اولونان
موفقّیتلر
ایسه ده ییشیک
اولایلاردان
کئچمیشدی .او
جمله دن
میتینگ و
نمایشلر
شهرلری، حتی
گئت- گئده کندلری
ده
بوروموشدی.
بعضی
حاللاردا هله
دولته قارشی
سیلاحلی
مقاومت گؤسته
رن لرده
اولوردی.
سراسرایرانی
بوروین
آجیلیق،
ایشسیز لیک
اؤلکه ده انقلابی
وضعیتی
داها دا
آرتیریردی. ملتیمیزین
بو دؤنمده
حرکاتا
باشلاماسی
بوتون
ایراندا
حرکاتی یئنی
مرحله یه
استقامتلندیریردی.ائل
آراسیندا
دیللرازبری
اولان: تبریز
باشلادیسا ،
دئمک ایش بیته
جکدیر!-
مفکوره سی
دوغرولماغا
باشلامیشدی.
1324-جی
ایلین
یاییندا
آذربایجان
دئموکرات فرقه
سینین
یارانماسی
،تاریخی
ضرورت کیمی
اورتایا
چیخمیشدی. آز
مدت ایچه
ریسینده
آذربایجاندا
ملی حکومت
یارانمیش،
اورتا و یاخین
شرق اؤلکه لری
تاریخینده
بیرینجی
خالق حاکمیتی
اولوب تکجه
ایرانا
دئییل، بوتون
یا خین و
اورتا شرق
اؤلکه لرینه
اؤز تاثیرینی
گؤسته رمیشدی.
بو
نائلیتلری
قورویوب
ساخلاماق
اوچون جمعیتی
ساوادلاندیرماق،
اونلارین
بیلیکلرینی
آرتیرماق
مسئله سی ان واجب
مسئله
اولاراق
اورتایا
چیخمیشدی . بو
جهتدن دیر کی
، تحصیل
سیستمینی یئنی
لشدیرمک بیرینجی
پیلانا
کئچمیشدی.
1324- جی
ایلده ایران
معارف وزیری
دکتر صدیق
اعلم ایران
معلملری نین
آغیر
وضعیتینی اعتراف
ائده رک
یازیرکی،
معلیمین
حقوقی اولدوقجا
آزدیر.اونلارین
معاشی
آیدا بیرنئچه
یوز ریالدان
آرتیق اولمور.
حال بوکی، بعضی
اداره
رئیسلری نین
شوفرلری نین
معاشی 1500 ریالدان
آرتیقدیر{1}.
بو
اعترافی
نظرده
آلدیقدا
تحصیل
سیستمینی یئنیلشدیرمه
یین چتینلی
یینی و
آذربایجاندا ایسه
وضعیتین هله
نه
قدرآجیناجاقلی
اولدوغونی دا
بونا علاوه
ائدن ده ،
آذربایجان
ملی حکومتی
نین
قارشیسیندا
گؤروله جک
ایشلرین
هانسی سه و
ییه ده
اولاجاغینی
گؤرمک چتین
دئییلدیر.
آذربایجان
ملی حکومتی
نین قایغیسی
نتیجه سینده
معلملره
اولان
مناسبت
کؤکلی
شه کیل ده ده
ییشدیریلدی. "
شه هر و
کندلرده
ابتدائی
مکتبلرین
سایینی
آرتیرماق و
شهرلرده ایسه
اورتا
مکتبلره
علاوه ائتمک ایشینه
باشلاندی.
1325- جی
ایلده تبریز
حوزه سینده 179-
ابتدائی و 59-
اورتا مکتب ،
زنگاندا 29-
ابتدائی و 8-
اورتا مکتب ،
اورمیه ده
ایسه 127-
ابتدائی و 15-
اورتا مکتب وار
ایدی .
بومکتبلرده 48972
نفر طلبه
اوخویوردی کی،
بونلاردان دا
9014 نفر
قیز و 39958 نفری اوغلان
ایدی . بونی دا
علاوه ائتمک
یئرینه دوشر
کی، گئجه
کورسلاریندا
3686 نفر
درس اوخویوردی"{2}.
ملی
حکومت
حاقیندا بیر
چوخ منفی
مناسبتلره جاواب
اولاراق
آذربایجان
مکتبلرینده طلبه
لرین سحر
دعاسینی بورادا قید
ائتمک یئرینه
دوشر:
مکتبلرین
سحر دعاسی
ای بیزی
یوخدان
یارادان
تانریمیز،
سن بیزه لطف
ائیله عنایت
ائله.
بیزلری
دوزگون یولا،
دوز ایشلره ،
قدرت-
ذاتینله
هدایت ائله.
وئر بیزه توفیق
کی، تحصیل
ائده ک،
علم
ادب له
بیزه
زینت ائله.
خدمت
ائده ک
بیز آنا
یوردونا،
سن ده اونی حفظ و
حمایت ائله.
پاک فیکیر،
آیدین اوره ک،
ساغ
بدن
بیزلره
شأنینله کرامت
ائله{3}.
آذربایجان
معارف وزیری
نین تحصیل
اوچون بیرینجی
امریّه سی
بئله
وئریلمیشدی:
آذربایجان
ملی کونقره سی
نین تصمیمی،
مجلس ملی نین
قراری و ملی
دولتین
برنامه سی
اوزره آذربایجان
خالقی نین
اراده سی
ایله
بالالاریمیزی
آنا
دیلیمیزده
تعلیم و تربیه
ائتمک اوچون
آشاغیدا کی
ماده لر نظره
آلینسین:
1- بوتون
ملی و دولتی
مدرسه لرده
آذربایجان دیلینده
تعلیم و
تربیه
ایشلرینی
قورماق اوچون
حاضرلیق
آپاریلسین.
2-
بیرینجی ماده
نین اجراسی
اوچون
آذربایجان معارف
وزارتی
جنبنده ملی
تدریس
کتابلاری
تهیه ائتمکدن
اؤتری درس کتابلاری
شعبه سی
یارادیلسین.
3- درس
کتابلارینی
تهیه ائدن
هیئت عالم و
مجرب دبیرلردن
تشکیل
وئریلسین.
4-
آذربایجان
دیلینده نشر
اولونان
بوتون درس کتابلارینا
همین هیئت
نظارت ائدیب
اؤز نظریه سینی
معارف
وزارتینه
بیلدیرسین.
5- درس
کتابلاری
شعبه سینده
ادبیات،
تاریخ، حساب،
فیزیک،
جغرافی و سایر
قسمتلره
عائید اولان
کتابلار
حاضرلانسین.
6- درس
کتابلاری
شعبه سی نین
ریاستینه
تجربه لی و
صاحب
معلومات بیر شخص
انتخاب ائدیلسین.
7-
درس
کتابلاری شعبه سی بئش
گونه
قدر شعبه
نین برنامه
و
بودجه سینی تعیین ائدیب تصویب
اوچون
معارف
وزارتینه
وئرسین .
8- درس
کتابلاری
شعبه سی نین
مسئوللاری
موظفدیرکی،
بیر آیدان گئج
اولماماق
شرطی ایله
بیرینجی
کلاسدان 4- جی
کلاسا
قدر بوتون
علمی و فنی
درس
کتابلارینی
آذربایجاندا
تهیه ائدیب
نشر
اولونماسینا انجام وئرسین.
9- بوتون
ملی و دولتی
مدرسه لرین
مدیرلرینه دستور
وئریلیرکی،
درس کتابلاری
چاپ اولونوب نشرائدیلدیکجه
هر
کلاساعائید
اولان کتابلاردان
استفاده
ائدیب
بلافاصله آنا
دیلینده تدریسه
باشلانسین.
10-
لازیمدیرکی ،
حؤرمتلی
مدرسه مدیر،
معلملری ،
معارف
ایشچیلری
ومعارفه
علاقه مند
اولان سایر
آقالاری دیلیمیزین
و ملی
مدنیتیمیزین
ترقی و توسعه
سینه اساس
عامل اولان
یوخاریدا کی
ماده لرین
اجراسینا
تئزلیکله اقدام ائتسینلر{4}.
" ملی
حکومتین
قایغیسی
نتیجه سینده
اؤلکه نین ان
اوجقار نقطه
لرینده، بو
واختا قدر
مکتبین نه اولدوغونی
بیلمه ین
یئرلرده بئله
مدنی- معارف اوجاقلاری
یاراندی. بیر
سیرا
چتینلیک و
مانعه لره
باخمایاراق
ادبی- بدیعی و
سیاسی کتابلارین
نشرینه
احتیاج
اولدوغونی
دویان ملی
حکومت نشریات
یارادیلماسی
ایشینده ده موفقیتلی
ایشلر گؤردی.
تبریز
شهرینده تشکیل
ائدیلمیش بیر
نئچه نشریات
قیسا بیر مدت
عرضینده 170 مین
نسخه یه قدر
درسلیک
کتابلاری نشر
ائدیب مکتبلرین
استفاده
سینه
وئردی.
بو
دؤورده
بوراخیلمیش
بوتون درس
کتابلاری نین
موضوعلاری
اساس اعتباری
ایله اوشاقلارین
سیاسی
مفکوره وی تربیه سینه
، اونلارین
وطنپرورلیک و
ملی افتخار
حسی روحوندا
تربیه
اولونما
لارینا
چوخ
بؤیوک
کمک
ائدیردی"{5}.
21 آذر
حرکاتی نین
اشتراکچیسی
کاوه غفار
حرکاتین
باشلانیش
مقاملارینی
اؤزونون
یاشادیغی منطقه
ده خاطره
یازیسیندا
بئله قلمه آلیر:
سنتیابر
گونلریندن
بیری دیر. موغان
چؤلی هله ده
اؤز ایستی
نفسینی
درمه میشدی .
بو گون باباش
کندی نین چیی
کرپیجدن
تیکیلمیش،
اوستی کولشله
اؤرتولموش
بالاجا
ائولرینده
بایرام ایدی.
پالتارلاری
نین جیریق و
یاماقلی اولماسیندان
یوخسوللوغی
معلوم اولان
کندلیلر بوائل
بایرامینی
هامیدان
قاباق
آلقیشلاماق اوچون
دسته- دسته حوزه بناسینا دوغری
گئدیردیلر.
من ده
جلد
آددیملاییردیم.
اوزاقدا یاغیش
سولاریندان
دولموش
کیچیک
دره ده
موغان
گونشی نین
آجی ایستی
سیندن
ده ریلری
قارالمیش
اوشاقلار
چیمیر و گون
آلتیندا
یاتیردیلار.
9
یاشلی گؤی
گؤزلی، ساری
به نیز غفوردا
اوشاقلارین
ایچینده ایدی.غفورالینی
جاماعاتا طرف
توتاراق اؤز کیچیک یولداشینا
دئییردی: منیم
ده آنام
اونلارین
ایچینده دی.
آنام منه دئدی
کی، اوغول،
سیزه بوندان
سونرا چوخلی
پالتار وئره
جکلر؛ سیزی
اوخوداجاقلار.
من
میتینگه تله
سیردیم.
بیرآزدان ییغینجاغا
چاتدیم. بو
زامان کندین
آغ ساققاللاریندان بیری دانیشیردی:
- من بو
گونی چوخدان
گؤزله ییردیم.
هله چوخ واخت
دا
دئییردیم
کی، بو گونی
من گؤره جه یم.
آنجاق او
واخت
منه
گولوب دئییر
دیلرکی، سن
یوخ، بلکه
سنین
نه وه لرین بو
گونی
گؤره جکلر.
کاوه
غفار خاطره
یازیسینین
سونونی ئبله
قورتاریر:
سونرالار من
بالاجا
غفورون
الینده " آنادیلی"
کتابی
توتاراق
مکتبه
گئتدی یینی
ده
گؤردوم{6}. قید
ائتمک یئرینه
دوشرکی، آنا
دیلینده
تحصیل
بیرینجی کره
دئییلدی کی،
ملی حکومت
دؤورونده
باشلامیشدی.
آذربایجاندا
تحصیلین
باشلاماسی بیر آز
اوزاقلارا گئدیر.
"
آخونداوفون
سس اصولی ایله
آنا دیلی
درسلی یی
یازماغا
باشلا ماسی
مسئله سی ایلک
دفعه 1840- جی
ایلده معلوم
اولموشدی. بو کشف آذربایجان
معارف تاریخی
نین اؤیره
نیلمه سی اوچون
اهمیته مالک
ایدی؛ چونکی
حاقیندا دانیشدیغیمیز
درسلیک علم
عالمینه
معلوم اولان یازیلی
منبعلرده
قیده آلینمیش
ایلک آنا دیلی
درسلی یی
دیر.فارس
منبعلریندن
معلوم
اولورکی،آخوندوفون
1839- جی ایلده
یازدیغی
درسلیک 1857- جی
ایلده مؤلف
طرفیندن
"الفبای
جدید" آدی
ایله یئنی دن
ایشلنمیش ، 1868-
جی ایلده "
الفبا " آدی
ایله تفلیس
شهرینده چاپ
اولموشدور.آخوندوف
درسلی یی نین"
الفبای جدید"
آدلی
واریانتینی ایران
مکتبلرینده
یوخلاماق
مقصدی ایله 1858-
جی ایلده
تبریزه
گؤندرمیش،
ائله جه ده اونی
نشر ائتمک
اوچون معارف وزیرلی
یی
قارشیسیندا
عملی تکلیفلر
ایره لی
سورموشدی.
ایلک
آنا دیلی
درسلی یی حساب
ائدیلن " وطن
دیلی" کتابی
نین مؤلفی
چئرنیایوسکی
سس اصولونی
آنجاق 1882- جی
ایلده آدینی
چکدی ییمیز
کتابدا تطبیق
ائتمیشدیر.
بورادان
آیدین
گؤرونورکی،
هله چرنیایوسکی
دن 43 ایل قاباق
آخوندوف
آذربایجان دیلی
نین آنا دیلی
کیمی تعلیم
ائدیلمه
سینده
سس
اصولوندان
استفاده ائده
رک بو
باره ده
الفبا
درسلی یی ترتیب ائتمیشدیر.
آخوندوفون
یازدیغی
الفبا درسلی یی
19- جی عصرده
آذربایجاندا،
تورکیه و
ایراندا بیر
سیرا پداگوژی
نائلیتلری ،
اوجمله دن سس اصولونی
یایان ایلک
درسلیکدیر"{7}.
شبهه
سیز کی ،
درسلیک مسئله
سیندن سؤز
گئتدی یی حال
دا ، مکتبلرین
آچیلیشیندان
دانیشماماق
اولماز." 19- جی
عصرین 9 - جی ایللریندن
باشلایاراق
تبریز شهری
مترقی معارف و
یئنی مکتب
حرکاتی
مرکزینه
چئوریلمکده ایدی
. مشروطه
انقلابیندان
قاباق ، داها
دوغروسی 19- جی
عصرین
آخیرلاری و 20-
عصرین
اوّللرینده
آذربایجانین میرزه
حسن رشدیه کیمی
اجتماعی
خادیملری و
مترقی معارف
پرورلری طرفیندن
تبریزده "
رشدیه " ، "
کمال" ، "
تربیت" ، "
لقمانیه "، "
رشد و قدس" و"
بصیرت" آدلی یئنی
اصولدا
مکتبلر
آچیلمیشدیر.
بو مکتب
بانیلری نین
هر طرفلی
فعالیتینه
باخمایاراق
استبداد و
مرتجع
قوّه لر
تبریزده
باشلانمیش یئنی
مکتب و معارف
اوغرونداکی،
حرکاتین انکشافینی
موقتی
اولسادا بیر مدت (
1906- 1904- جی ایللرده)
دایاندیرا
بیلمیشلر. مشروطه
حرکاتی
ایللرینده
آذربایجاندا
مترقی قوّه لر
مبارزه نین
اؤن
سیرالاریندا
حرکت ائتدیکلری
اوچون یئنی
اصول ایله
مکتب تأسیسینه
قارشی مرتج
روحانیلرین
بوتون عنادلی
مقاومتلرینه
باخمایاراق،
بوساحه ده بیر
سیرا ایره لی
لمه لره امکان
اولموشدور.
بئله کی، 19- جی
عصرین 4- جی
ربعیندن
اعتباراَ
تبریزده
یئنی مکتب و
معارف
اوغروندا
باشلانان
حرکات مشروطه
انقلابی
دؤورونده،
خصوصی ایله 1908-1907-
جی ایللرده و
قیسماَ 1909- جی
ایلده
یوکسک
انکشاف سه وییه
سینه چاتمیش و
آذربایجانین
اساس ماحللارینی
احاطه
ائتمیشدیر.
مشروطه
انقلابی ایللرینده
تبریزده یئنی
اصولدا
آچیلمیش خالق
مکتبلرینه
همین
مکتبلرین
مدیرلریندن
تشکیل تاپمیش
" معارف
انجمنی"
رهبرلیک
ائتمیشدیر.
تبریز
معارف انجمنی
هله 1913- جی ایله
قدر
آذربایجاندا
مؤوجود
اولمایان
آذربایجان
معارف اداره
سی نین وظیفه
سینی ایفا
ائدیردی.
"معارف
انجمنی" مکتبلرین
اداره
اولونماسینی،
تدریس
پروقراملارینی و
درسلیکلری مذاکره ائده
رک
یئنی
آچیلمیش
مکتبلره متودیک
یاردیم گؤسته
ریردی. مشروطه
انقلابی
ایللرینده
یئنی مکتب
ومعارف ساحه
سینده خیلی
نائلیتلرالده
ائدیلمیشدی.
همین ایللرده
آذربایجانین
شهر، قصبه و
کندلرینده 50-
دن چوخ یئنی
اصولدا مکتب
آچیلمیشدیر.همین
مکتبلرده میرزه
حسن رشدیه نین
تبلیغ ائتدی
یی" سس اصولی"-
ندان استفاده
اولونوردی. بونی
دا قید ائتمک
لازیمدیرکی،
تبریزده " رشدیه"
مکتبی
باغلاندیقدان
سونرا حاجی
میرزه حسن
تهرانا
گئدیر.او، 1897
میلادی
ایلینده بورادا
یئنی اصول
ایله بیرینجی
مکتبی تاسیس ائدیر.
1901
میلادی
ایلینده
رشدیه
ایراندان
خارجه تبعید
اولونور. دؤرد
ایلدن آرتیق
بیر سیرا غرب
اؤلکه
لرینده
یاشادیقدان
سونرا ایرانا
قاییدیر.او،
مشروچیلر
طرفیندن
گیزلی فعالیت
ائدن کمیته
لردن بیرینه
عضو سئچیلیر و
همین کمیته
نین منتشر
ائتدی یی"
لسان الغیب" ،
"غیرت" و
باشقا نشریه
لرین ایشینده
یاخیندان
فعالیت گؤسته
ریر. بونا
گؤره ده
محمد علی شاه
استبدادی
طرفیندن حبسه
آلینان
آزادیخواهلار
سیراسیندا
رشدیه ده"
کلات" قلعه
سینه سورگون
ائدیلیر.
مشروطه
حرکاتی نین
غلبه سی نتیجه
سینده آزاد اولونان
رشدیه یئنه ده
اؤز مقدس
ایشینی داوام
ائدیر.خالق
آرا سیندا"
معارفین
آتاسی" آدی ایله
مشهور اولان
رشدیه نین
تکجه آذربایجان
خالقی دئییل،
بوتون ایران
خالقلاری نین
معارفلنمه
سینده تقدیره
لایق خدمتی اولموشدور.
حاجی میرزه
حسن رشدیه نین
تدریس متودی،
الفبانین
اؤیره نیلمه
سی، درسلیک و
دیلچیلی یین
آیری- آیری
ساحه لری باره ده
اوتوزا یا خین
کتابی چاپ
اولموشدی"{8}.
"رضا
شاه تزه
معارف حرکاتی
دؤورونون (1911- 1897)
بوتون ثمره لی
محصولونی
اؤزآدینا
یازدیرماق
اوچون او
دؤورون معارف
خادیملرینی
بیر- بیری نین
آردینجا آرادان
آپاردی.
خالخال دا تزه
معارفین
بانیسی ابراهیم
ناصر روائی
(ناصر دفتر)
معارف
ایشیندن کنار
ائدیلدی.
ایران معارفی
نین" آتاسی"
آدلاندیریلان
میرزه حسن
رشدیه خانه نشین
اولوندی . 1924 - جی
ایلده جّبار
باغچه بان
طرفیندن
تبریزده تأسیس
اولونموش"
لال- کار"
مدرسه سینه،
دولت طرفیندن
وئریلن
پول
وسائطی 1928- جی
ایلده
که سیلدی و حسین
امیدین دئدی
یی کیمی"
آذربایجانین
فخری اولان" ،
" لال - کار"
مدرسه سی
تعطیل اولدی .
مترقی قّوه لر
طرفیندن
اساسی
قویولوب
یاشاماغا
مجبور اولان
مدرسه لرین
ایسه آدلاری
ده
ییشدیریلدی. 1916- جی
ایلده اورمیه
ده
تأسیس
اولونان " نوید
دانش"
مدرسه سی، "
پهلوی" دولت
مدرسه سی
آدلاندیریلدی.
ملی
حکومت
دؤورونه
گلدیکده
اؤلمز معارف
پرور میرزه
حسن رشدیه
نین" وطن دیلی"
کتابی
اساسیندا
حاضرلانمیش"
آنا دیلی"- نین
مکتبلریمیزده
موفقیتله تدریس
اولونماسی
بیر داها ثبوت
ائتدی کی،آنا دیلیمیزی"محلی
لهجه"
آدلاندیرماقلا
خالقیمیزین
وارلیغینی
انکار ائتمه یه
جهد ائدن
مرتجعلرین
ادعالاری نین
عکسینه
اولاراق
دوغما آنا
دیلیمیز یاشاییب انکشاف
ائتمه یه قادر
بیر دیلدیر.
اهالیسی
نین چوخی
ساوادسیز
اولان
و اوشاقلاری
مکتبدن
کناردا قالان
بیر اؤلکه ده اجباری
ابتدائی
تحصیلی حیاتا
کئچیرمک اوچون
آذربایجان
ملی حکومتی جدّی
آددیملار
آتدی.
آذربایجان
معارف
وزیرلی یی
نین قیسا بیر
مدت عرضینده
ابتدائی و
اورتا مکتبلر
اوچون یئنی
ایدئیا و
مضمونلی
درسلیکلر
حاضر لاییب
استفاده یه
بوراخماسی
تقدیره لایق
ایشلردن ایدی.
بئله
بیر فاکت
اولدوقجا
ماراقلیدیرکی،
ملی حکومت
خالقین
معارفلنمه
سینی نظره آلاراق
1325- جی تدریس ایلی
نین سون ربعی
اوچون
آییردیغی
بودجه ایران
دولتی نین او
زامان بوتون
معارف ساحه
سینه آییردیغی بودجه
دن
ایکی دفعه چوخ
ایدی.
ملی
حکومتین بیر
ایللیک
بودجه سینده تکجه
معارف
ساحه سینه 10
میلیون 620 مین 200
وسائط
آیریلمشیدیر"{9}.
ميلى
حؤکومتين
ايصلاحاتييندان
(٢): تبریز دارالفنونى
تحصیل
سیستمینین
یئنیلشدیریلمه
سینده شهبه سیز
تحصیل اوجاق لاری
نین عوضسیز
رولی اولموشدور
. بو
تحصیل
اوجاقلاری
سیراسیندا
تبریز دارالفنونونون
یارادیلماسی
چوخ بؤیوک اهمیته
مالک ایدی. آذربایجان
خالقی نین
اراده سینی
تمثیل ائدن ملی
مجلس1324- جی
ایلین دی آییندا
4 ماده دن
عبارت قرار
قبول ائده رک
تبریز دارالفنونونون
تشکیلینی
آذربایجان
ملی حکومتینه
تاپیشیردی.
اجرا
ائدیجی
اورقان اولان
آذربایجان
ملی حکومتی،قانون
و ئریجی
اورقان
آذربایجان
ملی مجلسی نین
تاپیشیریغی
اساسیندا
تبریزده
آذربایجان
دولت
دارالفنونی
تشکیلی حاقیندا
قرار قبول
ائتدی . قرار
آشاغیدا کی شه
کیل ده وئریلدی:
قرار
ملتیمیزین
آرزولارینی و
آذربایجان
ملی کونقره سی
نین قرار
لارینی نظره
آلیب ملی و
مدنی ترقیمیزی
تأمین ائتمک
اوچون
آذربایجان
ملی حکومتی
اوزوموزه گلن درس
ایلیندن وطنیمیزین
مرکزی تبریز
شهرینده
آذربایجان دولت
دارالفنونونون
تشکیلینی
ضروری سایدیغی
اوچون
آشاغیدا کی
قراری قبول
ائدیر:
1-
آذربایجان
معارف وزارتی
دارالفنونون
تشکیلی اوچون
لازیم اولان
بودجه نی
تنظیم ائدیب بیر
آیا قدر هیئت
دولته تقدیم
ائتسین.
2
-آذربایجان
دولت
دارالفنونی
هله لیک اوچ
فاکولته دن
عبارت اولمالی
دیر:
آ– طب
فاکولته سی؛
ب– فلاحت
فاکولته سی،
ت–
پداگوژی
فاکولته سی کی
بودا تاریخ و
دیل ، ادبیات
،
فلسفه،
حقوق، فیزیک،
ریاضیات،
طبیعیات شعبه
لریندن
تشکیل
تاپمالیدیر.
3-
معارف وزارتی
10 گونون
مدتینده
آذربایجان
دولت
دارالفنونی اوچون
لازیم اولان
بنانی سئچیب
هیئت دولته اطلاع
وئرملیدیر.
4-
آذربایجان
معارف وزارتی
ایندی دن
دارالفنونون
استادلار
هیئتینی
سئچمه یه و دارالفنون
اوچون
آذربایجان
دیلینده علمی
وسائط
حاضرلاماغا
باشلامالیدیر{1}.
" وطن
یولدندا "
قزئتی ایسه
اؤز صحیفه لری
نین بیرینده بو
معلوماتی چاپ
ائتمیشدیر: تبریزده
تشکیل
ائدیله جک
آذربایجان
دولت
دارالفنونی
سنتیابر آییندان
ایشه
باشلایاجاق و هله
لیک اوچ
فاکولته دن- طب
، فلاحت و
پداگوژی
فاکولته لریندن
عبارت
اولاجاقدیر{2}.
ملی
اؤندر سید جعفر
پیشه وری بو
حاقدا کفایت
قدر یئترلی
فیکیر ایره لی
سورور و
یازیر: گونده
لیک ایش ثابت
ائدیرکی،
ملّت اؤز حقیقی
حاکمیتینی
الده
ساخلاماق
اوچون ساوادلی
اولمالیدیر.