ملی
حکومت و خالقلار
دوستلوغی
ملی
اسارت و قابا
استبداد
اصولونون مزه
سینی
آنلادیغیمیزا گؤره اسیر
ملتلره
اوره ییمیز
یانیب
اونلارین
اسارت و
استعمار بویوندوروغی
آلتیندان
خلاص
اولماقلارین
صمیم قلبدن
آرزو ائتدی
ییمیز حالدا زلف
یاره
توخونماق
قوروخوسوندان
اونلارین آزادلیق
حرکتی
حاقیندا
نهایت درجه
احتیاط ایله
دانیشماغا
عادت
ائتمیشیک.
سید
جعفر پیشه
وری
"
مدیا
دؤوروندن باشلامیش
بو گونه قدر شرق
عالمی نین
سیاسی،
اقتصادی،اجتماعی
و مدنی حادثه لرینده
آذربایجان
ملتی نین
بؤیوک اولی
اولموشدور.
زردشت واختی
ایله مترقی
بیر اصول اوزره
خالقی
مدنیّته ،
ترقی یه دوغری
سوق
ائتمیشدیر. او
گونکی مدیالیلار
محیطی نین
ظهوره گه
تیردی یی
زردشتین "
یاخشی
دوشونمک ،
یاخشی
دانیشماق ،
یاخشی
چالیشماق "
شعارلاری
مدیالیلارین
شرق مدنیتینه
ائتدیکلری بؤیوک
خدمتلرین
نمونه سی دیر. زردشتین
اودی مادی
حیاتا تطبیق
ائتمه سی ، فلاحت
ساحه سینده
یازدیغی
قانونلار شرق
مدنیتینده آز اول
اوینامامیشدیر.شرقی
بتپرستلیک و
بربرلیکدن
نجات وئرن
زردشتین قاباقجیل
فلسفه سی
اولموشدور.
یونان تاریخچیسی
هردوت یازیر:
چوخ ملتلر
آشوری لرین
تسلطی
آلتیندا
قالمیشلار.
لاکین، بیرینجی
دفعه مدیالیلار
آشور علیهینه
مبارزه
باشلایارق دیگر
شرق
خالقلارینا
دا مبارزه
یولونی گؤسترمیشلر.
5-
جی عصرده
"مزدک"- ین
بؤیوک معنالی
عصیانی،
ملتیمیزین
سیاسی دوشونجه
سینی نه تک
شرق، بلکه
بوتون دنیایا
ثبوت
ائتمیشدیر. مزدکین
شعاری"محصولون
بوتون اهالی
آراسیندا
برابر بؤلونمه
سی"- ایدی.
مزدکین
تعلیماتی
واختی ایله ان
مترقی بیر تعلیمات
حساب
ائدیلیردی.
بیز بو
تعلیماتین ایزلرینه
سونرالار شرق
عالمینده باش
وئرن باشقا
عصیانلاردا
دا تصادف ائدیریک.
9- جی
عصرین
اوّللرینده پولاد
اراده لی
عصیان
باشچیمیز
بابکین ائندیردی
یی ضربه لرعرب
استیلاچیلاری
نین بنؤوره سینی
لاخلا داراق
شرق ده یاشایان
دیگر ملتلره
ده اؤز
استقلالی
اوغروندا
مبارزه ائتمه یه
زمین یاراتمیشدیر.
12- جی
عصرده
آذربایجانین
مدنیت و
ادبیات عالمیندن
نظامی گنجه وی
کیمی
جاهانشمول
شاعرین پارلاق
گونش تک ظهوره
چیخماسی و
اونون انسان پرورلیک
فلسفه سی، شرق
مدنیت و
ادبیاتینا بؤیوک
تأثیر
بوراخمیشدیر.
"
سیواس"
شهرینده
اولان " یاشیل
مسجد"- ین
کتیبه سینده
بئله
یازیلمیشدیر:"
تبریز استادلاری
نین ایشی" .
چونکی بو
مسجد، بیزیم
جاهانشاه زامانیندا
تبریزده دوزه
لمیش" گؤی
مسجد"- ین نقشه
سی اوزره و
تبریز
معمارلاری
نین یارادیجی
اللری ایله یارادیلمیشدیر.
حال
حاضردا
هلندده،
بلژیک ده ،
لندنین ، برلینین
، لنینگرادین
موزه لرینده
آذربایجانین
ان قدیم ایپک
فرشلری، زری
توخوجولوق محصوللارینی
گؤرمک چوخ
آساندیر.
بیز
بؤیوک
یازیچیلاریمیزین
،
شاعیرلریمیزین
، ادبی تأثیرلرینی
ایزله یه ره ک
بغداددان،
اکبرشاه زامانیندا
هندوستاندان
سوراغینی
آلیب و هند
ادبیاتیندا
دا
بوراخدیقلاری
تأثیرلره راست
گلیریک.
14- جی
عصرده فضولی
نین عرب
دیلینده یازدیغی
شعرلر عرب
ادبیاتینا
بؤیوک خدمتلر ائتمیشدیر.16-
جی عصرده شاه
اسماعیل صفوی
کیمی بؤیوک
دولت باشچیمیز
نه تک شرق،
بلکه بشریت
عالمی نین
اجتماعی، سیاسی
انکشافینا
اونودولماز،خدمتلرائتمیشدر.
اونون قیزیلباش
حرکاتی
آذربایجان
چرچیوه سیندن
تجاوز ائده رک
یاخین شرقده ،
ایراندا، عراقدا،
کیچیک آسیادا
بئله مینلرجه
طرفدار قازانمیشدیر.
16- جی
عصرده
یاشایان
نابغه
رسامیمیز
بهزاد بوتون
یاخین شرق
رساملیغیندا
بؤیوک اثرلر
یاراتمیشدیر. همین
عصرده
یاشایان
برهان الدین
ابراهیم
شبستری نین
عرب دیلینده یازدیغی
کتابلاری
پاریس ملی
کتابخاناسیندا
و استامبولون
حمیدیه
کتابخاناسیندا
گؤرمک اولار. شرق
ایله غرب
آراسیندا
تجارت واسطه
سی اولان
آذربایجان،تجارت
و اقتصاد ساحه
سینده ده
بؤیوک اهمیته مالکدیر.
20
- جی
عصرین اوّللرینده باش وئره ن مشروطه انقلابیمیز
شرق
عالمینه سرمشق
اولاراق ایرانی
استبداد اسارتیندن
نجات وئردی"{1}.
بئله
اولان حالدا
بو قدیم
تاریخه مالک
ملتله دیگر
خالقلار
دوستلوق
علاقه لری
یاراتماقدا قیمتلی نائلیتلر
الده ائتمیشلر.
"
تاریخی
سندلره گؤره
تنباکی
عصیانیندا،
مشروطه
انقلابیندا،
1300- جی ایللرده
باش وئرن ملی
آزادلیق
نهضتلرینده،
1320- جی ایلدن
سونرا کی
مبارزه
حرکاتیندا، 21
آذر نهضتینده
مختلف ملیّتلره
منسوب
خالقلار
بیرگه حرکت
ائتمیش، مادی
و معنوی جهتدن
بیر- بیرلرینه
کمک گؤسترمیش ،
موفقیتلی
نتیجه لره
چاتمیشلار. ستارخان
حرکاتیندا
تکجه اؤلکه
داخیلینده
اولان خالقلار
و اونلارین
نماینده لری
دئییل ، روسیه
ده مهاجرتده
اولان
ایرانلیلار،
حتی زاقافقاز
خالقلاری نین
بیر چوخ
نماینده لری ده
کمک
گؤسترمیشلر.
مشروطیت
انقلابی باده
ده گئنیش
تدقیقات ایشی
آپارمیش
سیداحمد
کسروی تبریزی
یازیرکی،
قافقازین مسلمان،
روس، گورجی ،
ارمنی و باشقا
انقلابچیلاری
هله مشروطه انقلابیندان
اوّل تبریز
مبارزلری
ایله رابطه ساخلاییردیلار
و اونلارین وضعیّتیندن
باخبرایدیلر"{2}.
"
فارس شوونیستلری
اؤز
آقالیقلارینی
باشقا خالقلار
اوزه رینده
تأمین ائتمک
اوچون
ایراندا یاشایان
مختلف
خالقلارین بیر- بیری
ایله بیرلشمه سیندن
قورخاراق
ایراندا
مختلف
خالقلارین یاشادیغینی
دانیر.ایراندا
یاشایان
مختلف
خالقلاری
واحد ایران ملتی
آدلاندیریر لار.
منفور سلطنت
دستگاهی ایسه بو
منطقی اساسی
اولمایان بوش
سؤزلری تبلیغ ائتمه
یه چالیشیردی"{3}.
"
دیکتاتور رضا
خانین قاچما
سیندان سونرا
ایراندا اجتماعی
و سیاسی وضعیت
معین دره جه
یه قدر ده
یشیلدی.
اؤزونی
خالقین غضب و
هیجانی قارشیسیندا
گؤرن
رضاخانین
استبداد
دستگاهی
قورخویا دوشه رک
بیرینجی
نؤوبه ده خالقین
تضییقی نتیجه
سینده بیر
پارا گذشتلره گئتمه
یه و
بیر سیرا
آلدادیجی تظاهرلره
ال آتماغا
مجبور اولدی.
ماهیّت
اعتباری ایله
اصلا ده
ییشمه ین دولت
دستگاهی
آزادلیق قوّه
لرینه هیجوم
ائتمک اوچون
آمریکا–
انگلیس اشغال
قوّه لرینده
اؤزی اوچون
استناد گاه تاپدی.
بوهیجوم
چوخلی واسطه
لر و مختلف
جبهه لردن
باشلاندی. علی
دشتی و جمال
امامی نین الی
ایله "عدالت"
حزبی نین
تشکیلی ، سید ضیانی
گه تیرمک و اونون
اطرافیندا
اولونان گئنیش
تبلیغات،
"وطن حزبی" و سونرا
" اراده ملی"
حزبی نین دوزه
لمه سی ایله
بیرلیکده بو
حزبلرین
باشچی لاری
نین الی ایله
ارتجاعی قوّه
لری تقویت ائتمک
اوچون چوخلی
پوللار صرف
اولونوردی.
21 آذر
نهضتی نین
بیرینجی مثبت
تأثیری بو
ایدی کی، ایران
استبدادینی
بیر داها لرزه
یه گه
تیردی. قیسا
مدت ایچه
ریسینده
دولتی قوّه لرین
خلع سیلاح
ائدیلمه سی
ایران قوشونی
و دولتی نین
قوندارما
اولدوغونی
بیر داها
آشکارا چیخارتدی.آزادلیق
حرکاتینی
بوغماق اوچون
هر طرفدن
هیجوما کئچن
ایران حکومتی
اؤز تضییقینی
موقتی صورتده
اسکیلتمه یه
مجبور اولدی.
کئچمیش
حکومتلرین
خطالارینی
جبران ائتمک و
مسالمت آمیز
یول تاپماق
اوچون ایش باشینا
گلن و
آزادیخواهلارین
طلبلرینی یئرینه یئتیرمک
فیکرینده
اولدوغونی
ادعا ائدن
قوام حکومتی
موقتی اولسا
دا بیرینجی نؤوبه
ده کئچمیش
حکومتلرین
آزادیخواه حزبلر
علیهینه عمله
گه تیردیکلری محدودیتلری
آرادان
آپارماغا
مجبور ایدی...
21
آذرنهضتیندن بیرآز
سونرا
آذربایجان
ملی حکومتی
نین تورپاق اصلاحاتی
خبری ایرانین
بوتون
یئرلرینه چاتدی.ائله
بیر یئر یوخ
ایدی کی،
اورادا کندلی
حرکاتی
باشلانمامیش
اولسون"{4}.
" سیاسی
حاکمیتی
باشقالارینا
تحمیل ائتمک
ایشینده حاکم طبقه
بوتون
خالقلارا،
ملی
اقلیتلره،
ملی قوروپلارعلیهینه
یکسان تضییق
گؤستردی یی حالدا
بونلاردان
بعضیلرینه
قارشی علاوه تضییقلره،
محرومیتلره و
ملی تحقیره سبب
اولان خصوصی
آیری- سئچگی لیک
سیاستی ده
تطبیق
ائدیردی. ملی
اقلیتلره
منسوب
اولانلارا
اؤز آنا دیللرینده
مطبوعت
یاراتماق،کتاب
نشر ائتمک،
درس اوخوماق،
تیاتر و
فیلارمونی
آچماق، ملی اورکستر
دوزه لتمک
بئله قدغن
ائدیلمیشدی. حاکم
طبقه نین بو
ظالمانه
سیاستی تکجه
آزاد انکشافا مانع
اولماقلا
دئییل،عین
زاماندا
اونلارین ملی
حسلری نین
تحقیر
ائدیلمه سی
ایله ده
نتیجه له نیردی.
آذربایجان
خالقی بو
جهتدن
اولدوقجا
بؤیوک مادی و معنوی
ضررلره
دوچار
ائدیلمیشدی.آذربایجان
دیلینه قارشی قدغن
تدبیری گؤرمک
معارفین
انکشافینا
مانع
اولماقدان
علاوه خالقی
اؤز
مدنیتیندن،
علمی، تاریخی
و بدیعی
ارثیندن
محروم
ائتمیشدی.
یئرلی
فئوداللارین و
بورژوازی نین
رحمسیز
استثماری
نتیجه سینده زحمتکشلره
تحمیل
ائدیلمیش
آغیر طبقاتی
تضییقلره علاوه
اولان
یوخاریدا قید
ائتدی ییمیز
ملی محرومیتلر
بوتون
اقلیتلری
مؤوجود قورولوشا
قارشی
ناراضی
سالمیش و درین
نفرته سبب اولموشدی.
ایران
خالقلاری نین
تاریخی عنعنه
وی دوستلوغی دا
محض بو مبارزه
لر جریانیندا برکی
ییب
محکملنمیشدی"{5}.
شانلی 21
آذر نهضتی بو
جهتدن تاریخی
اهمیته مالک حقیقتلرله
زنگین دیر.
اوجمله دن"
آذربایجان "
روزنامه سی آذربایجان
ارمنیلری نین
آذربایجان
دئموکرات
فرقه سینه
مکتوبونی چاپ
ائتمیشدیر.
مکتوب دا فرقه
نین بیانیه سی
حاقیندا وئریلمیشدی:
آذربایجان
دئموکرات
فرقه سی نین
نشر اولونموش بیانیه
سی نین اصل
مقصود و
شعارلارینی
مطالعه دن
سونرا
آذربایجان
ارمنیلری
آدیندان آذربایجانین
داخیلی مدنی،
اقتصادی و
آبادلیق
مسئله لری نین بو جور
صحیح بیر
یول ایله چوخ
مناسب بیر طرز
ایله حل ائتمه
یی حسون
استقبال ائدیر.
بو
مفکوره ایله
باشلانان
مکتوبی آوانس
بوداغیان ، صمصام
سعید خانیان،
سیمون مقررد چیان،
مقرر دیچ
زرگریان،
گورگین بدعلی
یان، واهان عوقانیان
، مراد
خانیان،
استیانیان،
بابگین
قوروقچیان،
آدوم
صانونیان،
پاریس گراگوسیان،
آرا کل
آراکلیان،
گورگین سارکیسان
، آشورت
حسرتیان،
هابن
آوانسیان، داوید
گورگیان و
میکائیل ساهاکیان
امضاء
ائتمیشلر{6}.
" آذربایجان
ملی حکومتی
نین ملی مسئله
نی دوزگون حل ائتمه سی
فارس
شوونیستلری و
مرتجعلر
طرفیندن یارادیلان
ملی نفاقی
آرادان
آپارماقدا، خالقلار
آراسیندا
دوستلوق
یارتماقدا
بؤیوک رول
اوینادی.
آذربایجان
خالقی نین
بوتون موفقیتلری
کیمی ملی
مسئله نین
حلینده الده
ائتدی یی
موفقیتلرین
ده بوتون
ایران خالقلاری
اوچون بؤیوک
اهمیتی وار
ایدی. آذربایجان
خالقی کیمی
ایراندا ملی
ظولم آلتیندا
یاشایان
بلوچلار،
لورلار، عرب
لر، ترکمن لر
و باشقا
خالقلار
اوچون آذربایجاندا
ملی مسئله نین
حل ائدیلمه سی
بیر سرمشق،
روح یوکسکلی
یی و الهام
منبعی اولدی.
مستملکه
و یاریم
مستملکه
اولان یاخین و اورتا
شرق اؤلکه
لرینده بیرینجی
دفعه اولاراق
آذربایجاندا
21 آذر نهضتی نتیجه
سینده ملی
مسئله دوغری و
دوزگون حل اولدی.
بونا گؤره ده بیزیم
ملی
قورولوشوموز
بوتون
خالقلارین درین
محبتینی قازاندی"{7}.
ملی
اؤندر سید
جعفر پیشه وری
یازیردی: بیز آذربایجانلیلار
اوّل اؤزونی
بو خطرناک گیردا
بدان خلاص
ائدیب و بوتون
ایرانا نجات وئرن
بابالاریمیزین
یوللاری ایله گئدیریک{8}.
" ملی
حکومت ملی
اسارته یول
وئرمه دی یی
کیمی، آذربایجان
خالقی نین
آزادلیغی اوغروندا
سیلاحلی
عصیان ائتدی
یی کیمی، دیگر
ملتلرین ده
آزاد لیغینا
امکان وئریر و
بو آزادلیغین
الده ائدیلمه
سینده
اونلارا مادی
و معنوی
یاردیم
گؤسترمه یه
حاضراولدوغونی
بیلدیرمیشدیر.
چوخ
ملتلی
مملکتیمیزین
بیر چوخ
خالقلاری نین
ان مبارز و ان
قهرمان
اوغوللاری 21 آذر
نهضتینده
صمیمیتله
اشتراک
ائتمیش، آذربایجانلی
قارداشلاری
ایله
بیرلیکده ووروشاراق
بیر سنگرده
شهید
اولموشلار"{9}.
دیگر
خالقلارین
آذربایجان
حرکاتینا
مناسبتینی
گوسته رن فاکت
لاردان
بیرینه
استناد ائتمک یئرینه
دوشر:
مرکزی
حکومتله
دانیشیق
آپارماق
اوچون "
آذربایجان ملی
حکومتی نین
نماینده
هیئتینی
تهرانا آپاران
طیاره آرتیق
منزل باشینا
چاتماق اوزه ایدی.
آذربایجاندان
گلمیش
نماینده لری
قارشیلاماق
اوچون گلن
آداملار
طیاره نی
اوزوک قاشی
کیمی آرایا
آلمیشدیلار.
حتی
سرنشینلرین یئره ائنمه سی
اوچون پیلله
کانی قویماق
بئله چوخ چتینلیکله
ممکن اولدی.
طیاره دن
بیرینجی اولاراق
ملی حکومتین
بانیسی مرحوم
سیدجعفر پیشه
وری پیاده
اولدی. اونون
طیاره دن
چیخماسی ایله
ال اوستونه
آلینماسی بیراولدی.
پیشه
وری دن سونرا
نؤوبه ایله طیاره
دن چیخان دیگر
نماینده لرده بورایا توپلاشانلارین
اللری
اوستونده
آپاریلدی. پیشوازا
گلن
آداملارین
شادلیق و
سئوینج
ندالاری و اوررا سسلری
اطرافی
بوروموشدی"{10}.
"
رهبر"
روزنامه سی یازمیشدی:
حاضردا
تهران دا
اولان
آذربایجان
نماینده هیئتی
او ایالتین بوتون خالق
کوتله سی نین
نماینده
سیدیر. بیز حاضرکی
ایران
حکومتیندن
طلب ائدیریک کی
، آذربایجانلیلارین
تقاضالارینی
قبول ائتسین لر{11}."
آزاد ملت"
روزنامه سی
ایسه یازیردی:
آذربایجان ملتی
نین آزادلیغی و اؤز حاکمیتینی
حفظ ائتمه سی بو گون
یالنیز
آذربایجان
خالقی نین
دئییل، بوتون
ایران
خالقلاری نین
مقدراتی ایله
علاقه داردیر{12}.
بو
دوشونجه یه
فاکت اولسون
دئیه ایران
داخیلینده بوتون
حقوقلاریندان
محروم اولموش
ایکی خالقین
علاقه لرینه
اشاره ائتمک مقصده اویغون
اولار
دئیردیم.
"
1325- جی ایل
اردیبهشت آیی
نین 3- ده
آذربایجان و
کوردستان ملی
حکومتلری
آراسیندا ایکی
خالقین
تارخینده
اولدوقجا
بؤیوک اهمیته
مالک اولان بیر
قرارداد باغلاندی.
کورد
خالقی نین
قهرمان اوغلی
قاضی محمد
آذربایجان و کورد
خالقی
آراسیندا
یارادیلمیش
بو وحدتدن دانیشاراق
گؤسترمیشدیرکی،
بو گون آذربایجان
خالقی، کورد
خالقی ایله
بیر لیکده
سارسیلماز
بیر وحدت
یارتمیشلار.
بو وحدت
اونلارا
اجازه
وئریرکی، بیر–
بیرلری نین حقوقوندان
لایقینجه
مدافعه
ائتسینلر.
7 ماده
دن عبارت
اولان بو
قرارداد دا گونون بوتون
مهم مسئله لری
نظرده
توتولموش،
تام دئموکراتیک
پرنسیپلر
اوزه رینده
ایستر کوردستاندا،
ایسترسه ده
آذربایجاندا
کورد و
آذربایجانلیلارا
اؤز
مقدّراتلارینی
ایسته دیکلری
کیمی حل ائتمه
یه امکان
وئرمک اوچون
دولتی اداره
ایشلرینده
اشتراک ائتمک
حقوقی
وئریلمیشدیر.
بو مقاوله
حیاتی ضرورتدن
دوغموشدور. تاریخ
بویی قات- قات
ظولمه معروض
قالان بو ایکی
قونشی خالق، ایران
ارتجاع سینا قارشی
همیشه بیرگه مبارزه آپارمیشدیر.
ایستر
مشورطه
انقلابی
زامانی،
ایستر شیخ محمد
خیابانی
قیامیندا و
ایسترسه ده 1320- جی
ایلین شهریور
حادثه سیندن
سونرا کی
ایللرده بو ایکی
قارداش
خالقین مشترک
دوشمن
علیهینه واحد
جبهه ده ووروشماسی
بو مدعانین
شاهدی دیر"{13}.
"هئچ
ده تصادفی دئییل
کی،
آذربایجاندا
و یا خود
کوردستاندا آزادلیق
اوغروندا
حرکات
باشلاندیقدا باشیندا
دوران مترقی و
قاباقجیل
عضولر آذربایجان
و کورد
خالقلاری نین
بیرلی یینی یاراتماغا
و واحد جبهه
ده مبارزه
آپارماغا سعی
ائتمشلر.
1945- جی ایل
آوقوست آیی
نین 16- دا
کوردستان
دئموکرات
فرقه سی نین
تشکیل اولماسی
مناسبتی ایله
نشر اولونان
مراجعتنامه
ده کوروستان
دئموکرات
فرقه سی نین
قارشیسیندا کورد
و آذربایجان
خالقلاری نین
دوستلوغونی محکملندیرمک
و اونلارین
واحد مبارزه
جبهه سینی یاراتماق
ایشی مهم بیر
وظیفه کیمی
قید ائدیلمیشدیر.
کوردستان دئموکرات
فرقه سی نین
بیرینجی
قورولتاییندا
قبول ائدیلن
مرامنامه ده
ده ایکی
قارداش خالقین
بیرلیک و
دوستلوغونی
محملندیرمک
مسئله سینه
خصوصی بیر
ماده حصر ائدیلمیشدیر.
آذربایجان
و کوردستان
ملی حکومتلری
دؤورونده ،
یعنی ارتجاع
حکمرانلیغی
دئوریلن
زامان ایکی
قارداش خالقین
بیرلیک و
سارسیلماز
دوستلوغی
عملده داها
قاباریق
شه کیلده
اؤزونی بروزا
وئردی. بو بیرلیک
و قارداشلیق 1946- جی
ایلده ،
آپرئلین 23- ده
آذربایجان،
کوردستان ملی
حکومتلری
آراسیندا تبریزده
امضالانان
مقاوله یه اساساً
همیشه لیک
اولاراق محکملندیریلدی.
بو
مقاوله نین
امضالانماسی
ایله علاقه
دار اولاراق قاهره رادیو
سی اؤز
وئریلیشلری
نین بیرینده
دئمیشدیر:
آذربایجان
دولتی ایله کوردستان
دولتی
آراسیندا
بیرلیک
مقاوله سی دنیا
سیاستینده
اهمیتلی
بیرحادثه
اولوب ملتلر
آراسیندا
اولان
مناسباتا بؤیوک
تاثیری
اولموشدور.
هرچند کی ، بو
بیرلیک
یالنیز آذربایجان
و کوردستانا
عائیددیر.لاکین،
اونون نتیجه
سی نین چوخ
بؤیوک تاثیری اولاجاقدیر.
تهران
حکومتی
کوردلری
آذربایجانلیلاردان
آییرماق اوچون
همدان و خمسه
منطقه سینده
یاشایان آذربایجانلی
کندلیلردن
اجباری قوشون
تشکیل ائده
رک کوردلرین
اوزه رینه
هیجوما کئچمه یه
مجبور ائتدی.
سردشت جبهه
سینده
کوردستان خالق
قوشونلارینا
باسقین ائتمک
اوچون ایران
دولتی
طرفیندن
گؤندریلمیش
حصه نین اکثری
همین
آذربایجانلیلاردان
عبارت ایدی.لاکین،
بئله بیر
موقعده کورد
پیشمرگه لری
اؤزسیاسی
ساییقلیقلاری
سایه سینده دوشمنین
حیله گر نقشه
سینی پوزماغا
موفق اولدیلار.
سردشت جبهه
سینده اولان ووروشمالارین بیرینده
کورد پیشمرگه
لری همین
اجباری
عسگرلردن 50
نفر اسیر
آلدیلار. کوردلر
اونلارین
هامیسی نین
آذربایجانلی اولدوغونی
بیلدیکده
اونلاری
حؤرمتله
آذربایجان
ملی حکومتی
نماینده
لرینه تحویل
وئریرلر. همین
عسگرلر
تبریزده
روزنامه مخبری
ایله
ائتدیکلری
مصاحبه ده دئمیشلر:
بیزی اسیر
ائدنلرین
پالتارلاریندان و سسلریندن کورد
اولدوقلارینی
بیلدیکده قوروخویا
دوشدوک
.لاکین،
قوروخوموز
تئزلیکله رفع
اولدی. چونکی،
کورد عسگرلری
بیزیم
آذربایجانلی
اولدوغوموزی
بیلدیکده گؤزله
مه دی ییمیز
حالدا بیزه
محبت
ائدیب و
حؤرمتله ملی
حکومته تحویل
وئردیلر. اونلار
دئییردیلرکی،
بیز
آذربایجانلیلارلا
دوستلوق
و قارداشلیق
حاقیندا
مقاوله
باغلامیشیق و
همیشه بونا
صادق قالاجاییق...
ایرانین
او واختکی باش
وزیری، فتنه
کار قوام
السلطنه کوردلرله
آذربایجانلیلار
آراسیندا نفاق
سالماق مقصدی
ایله کورد
خالقی نین
رهبری،
قاضی محمده گیزلی
صورتده خوش
ظاهر بیر
تئلگراف
گؤندرمیش و آذربایجان
خالقی نین ملی
آزادلیق
حرکاتینا قارشی
کوردلرین
ایران
حکومتینه کمک
ائتمه سینی
تکلیف
ائتمیشدیر. کوردستان
دئموکرات
فرقه سی نین
رهبری قاضی محمد
ایران
ارتجاعچیلاری
نین بو چیرکین
نیّتلرینی
فاش ائتمیش و
قواما کسگین
جاواب وئرمیشدیر.
بو مناسبتله "
آذربایجان " روزنامه
سی یازمیشدیر:
کورد خالقی
نین محبوب پیشواسی
جناب آقای
قاضی محمد
نخست وزیر
آقای قوامین
فتنه انگیز و
آزادلیق
ضدینه اولان
خوش ظاهر
تئلگرافینا دیش
سیندیریجی
جاواب
وئرمیشدیر. و
اثبات ائتمیشدیرکی،
کورد خالقی
داها ظولم
آلتیندا یاشاماق
ایسته میر و
آذربایجان ،
کورد خالقلاری
آراسیندا کی
دوستلوغی بو
حیله لرله بوغماق
اولماز"{14}...
آذربایجان
و کورد خالقی
نین مبارزه
سینی و اونلارین
آراسیندا دوستلوغون
محکملنمه
سینی گورن
ارتجاع مختلف
حیله لرله بو
دوستلوغی هر
آن بئله
آرادان
آپارماغا چالیشیردی.
بیرگه
آپاریلان بو
مبارزه نین
شدتلنمه سینی گؤرن
ایران حاکمه
طبقه سی مختلف
بهانه لرله بو
بیرلی یی پوزماغا،
بو ایکی قونشی
ملتی بیر-
بیرینه دوست
یوخ ، دوشمن
ائتمه یه
استقامت گؤتورموشدی
. نمونه
اوچون بو
اولایلاردان بیری
نین اوستوندن
پرده گؤتورن
بیر
سندلی یازیا
اشاره ائتمک
اولار.
غلام
یحیی
دانیشیان
یازیرکی،منیم
تعجیلی تبریزه چاغریلماغیمین
سببینی پیشه
وری قیساجا
شرح ائتمه
سیندن معلوم
اولدی کی،
دوشمن بو دفعه
آذربایجانلی- کورد
قیرقینی
سالماغا
حاضرلاشیر.
پیشه وری نین گؤسته
ریشینه
اساساً
اورمیه یه
حرکت ائتمه لی
اولدوم . پیشه
وری ایشین نه
قدر تهلوکه لی
اولماسی
حاقدا
اطرافلی
دانیشماسادا
هر حالدا معین
اشتریخلرله
منی آگاه
ائتمک ایسته ییردی
کی، حادثه چوخ
مهم و
بلکه ملّی
حکومتین
مقدراتی نین
بیر حصّه سی
نین حل ائدیلمه
سی مسئله سی قارشیدا دورور.
هر حالدا من مسئله
نین نه قدر
جدّی و خطرناک
اولماسینی حس
ائتسم ده
سونرادان یئرلرده
اولارکن
ایشین نه قدر
ملی حکومتین
وارلیغی
اوچون
زیانینی داها
دریندن حس ائتدیم.
من، پیشه وری ایله گؤروشوب صاباحی تئزدن یولا دوشدوم . مرنددن بیر دسته فدائی نین خویا گؤنده ریلمه سی باره ده سرانجام وئردیم و اؤزومده تعجیلی خویا حرکت ائتدیم. خویدا غیر- عادی و اهالی نین واهیمه سینه سبب اولان بیرحادثه نین اؤزوم شخصاً شاهدی اولدوم. بیر ایدده کوردلر اؤز سیلاحلاری ایله خوی دا کوچه لرده گه زیردیلر.اونلارین خویا نه اوچون گلمه لری و کوچه لرده